Het VCA-examen, van A tot Z

Hoeveel vragen krijgt u, hoeveel tijd staat ervoor, wanneer bent u geslaagd en hoe lang blijft uw diploma geldig? Hieronder staat het, met de cijfers van de opleiding zoals wij hem aanbieden.

Wat is VCA?

VCA staat voor VGM Checklist Aannemers: veiligheid, gezondheid en milieu. Opdrachtgevers in de bouw, industrie, techniek en transport vragen het diploma van vrijwel iedereen die bij hen op het terrein komt werken. Zonder VCA komt u op veel plaatsen de poort niet door.

De eind- en toetstermen worden vastgesteld door SSVV. Sinds 1 september 2026 geldt versie 3.1. Onze lesstof en oefenvragen zijn op die versie geschreven, en elke vraag draagt de toetsterm waarop hij toetst.

Basis of VOL: welk diploma heeft u nodig?

Het verschil zit niet in hoe zwaar het werk is, maar in of u er leiding aan geeft.

VCA Basis (B-VCA)

Voor iedereen die zelf risicovol werk uitvoert: monteurs, bouwvakkers, operators, schoonmakers in de industrie.

VCA VOL (VOL-VCA)

Voor wie operationeel leiding geeft: voormannen, uitvoerders, werkvoorbereiders, en zelfstandigen zonder personeel die risicovol werk uitvoeren.

Het examen in cijfers

Opleiding	Vragen	Tijd	Geslaagd vanaf	Geldig
VCA Basis e-learning	40	60 min	64,5%	10 jaar
VOL-VCA e-learning	60	60 min	64,5%	10 jaar

Het zijn meerkeuzevragen. Bij een deel van de vragen is meer dan één antwoord juist; dat staat er dan bij. Fout antwoorden kost geen punten, dus laat nooit een vraag open.

Waar gaat het examen over?

De verdeling van de vragen ligt vast in de toetsmatrijs van SSVV. Zo weet u vooraf hoeveel vragen er over welk onderwerp komen, en daar is onze vragendatabase op ingericht: elke trekking heeft dezelfde verdeling als het echte examen.

VCA Basis e-learning

Onderwerp	Vragen op het examen	In onze database
Regelgeving en veiligheidsregels	4	14
Veilig gedrag en overleg	2	7
Gevaren en preventie	2	7
De werkplek	5	18
Persoonlijke beschermingsmiddelen	4	14
Arbeidsmiddelen	4	14
Werk met bijzondere risico's	6	21
Gevaarlijke stoffen	6	21
Elektriciteit	2	7
Brand	2	7
Ongevallen	1	4
Noodsituaties	2	6

VOL-VCA e-learning

Onderwerp	Vragen op het examen	In onze database
Regelgeving en veiligheidsregels	9	30
Veilig werken, overleg en inspectie	5	17
Preventie	8	27
De werkplek	6	20
Persoonlijke beschermingsmiddelen	4	13
Arbeidsmiddelen	4	13
Specifieke werkzaamheden en omstandigheden	6	20
Gevaarlijke stoffen	6	20
Elektriciteit en straling	4	13
Brand en explosie	3	10
Ongevallen	2	7
Noodsituaties	3	10

De borden en pictogrammen die u moet herkennen

Op het examen komen vragen over veiligheidsborden en over de pictogrammen op verpakkingen van gevaarlijke stoffen. De vorm en de kleur zeggen al wat er bedoeld wordt, nog voordat u naar het plaatje kijkt: rond en blauw is een gebod, driehoekig en geel een waarschuwing, rond en wit met een rode streep een verbod, groen wijst naar redding en rood en vierkant naar brandbestrijding.

Acht ronde verbodsborden, wit met een rode rand en een rode schuine streep, onder meer verboden te roken, verboden voor voetgangers en niet blussen met water — **Verbodsborden.** Rond, wit, met een rode rand en een rode schuine streep. Hier mag iets niet.

Veertien groene rechthoekige reddingsborden, onder meer uitgang, vluchtrichting, eerste hulp, nooddouche en oogdouche — **Reddingsborden.** Groen en rechthoekig. Ze wijzen naar de nooduitgang, de vluchtroute, de verzamelplaats, EHBO en de nooddouche.

Twintig driehoekige waarschuwingsborden, geel met een zwarte rand, onder meer algemeen gevaar, explosieve stoffen, elektrische spanning en hangende lasten — **Waarschuwingsborden.** Driehoekig, geel met een zwarte rand. Ze noemen het gevaar dat er is, niet wat u moet doen.

Zeven rode vierkante borden voor brandbestrijding, onder meer ladder, brandblusapparaat, brandslang en handbrandmelder — **Brandbestrijdingsborden.** Rood en vierkant. Let op het verschil met een verbodsbord: dat is rood én rond, met een streep erdoor.

Rond blauw gebodsbord met een wit hoofd met veiligheidshelm — **Gebodsborden.** Rond en helemaal blauw met een wit symbool. Dit voorbeeld schrijft een helm voor; er zijn er net zo voor oogbescherming, gehoorbescherming, veiligheidsschoenen en het aanlijnen op hoogte.

De negen CLP-gevarenpictogrammen: ruiten met een rode rand voor explosief, ontvlambaar, oxiderend, gas onder druk, bijtend, giftig, schadelijk, gezondheidsgevaar en milieugevaarlijk — **Gevarenpictogrammen (CLP).** Negen ruiten met een rode rand, op de verpakking van gevaarlijke stoffen. Ze staan los van de borden hierboven: die gaan over de werkplek, deze over wat er in de verpakking zit.

Veelgestelde vragen

Wat betekent VCA?

VCA staat voor VGM Checklist Aannemers: veiligheid, gezondheid en milieu. Het is het meest gevraagde veiligheidsdiploma voor mensen die risicovol werk uitvoeren of daar leiding aan geven.

Heb ik VCA Basis of VCA VOL nodig?

Voert u zelf het werk uit, dan heeft u VCA Basis (B-VCA) nodig. Geeft u operationeel leiding aan anderen, of bent u zelfstandige die risicovol werk uitvoert, dan is VCA VOL (VOL-VCA) vereist.

Hoe lang is een VCA-diploma geldig?

Tien jaar. Daarna legt u opnieuw examen af.

Welke borden moet ik kennen voor het VCA-examen?

Verbodsborden zijn rond en wit met een rode rand en een rode schuine streep. Gebodsborden zijn rond en helemaal blauw. Waarschuwingsborden zijn driehoekig en geel met een zwarte rand. Reddingsborden zijn groen en rechthoekig, en brandbestrijdingsborden rood en vierkant. Daarnaast komen de negen CLP-gevarenpictogrammen langs, de ruiten met een rode rand op verpakkingen van gevaarlijke stoffen.

Waar leg ik het examen af?

Bij een erkend exameninstituut. Wij verzorgen de opleiding en het oefenen; het examen zelf neemt een exameninstituut af, onder toezicht.

Kan ik het examen in een andere taal doen dan Nederlands?

Voor VCA Basis publiceert SSVV de toetsmatrijs in tweeëntwintig talen, waaronder Pools, Roemeens, Bulgaars en Turks. Onze lesstof volgt in dezelfde talen.

Bekijk de opleidingen